Accepteren, hoe doe je dat? Acceptatie geeft rust en ruimte

Acceptatie accepteren betekenis jezelf situatie partner

Acceptatie is een woord dat weerstand oproept bij veel mensen. Tegelijkertijd kunnen we ernaar verlangen: het accepteren van iets dat niet te veranderen is. Of het accepteren van jezelf, van hoe je bent. Want we weten wel dat acceptatie ons ook iets kan brengen: vrede, rust, weer verder kunnen. Hier meer over acceptatie en een oefening die helpt te accepteren.

Acceptatie, de betekenis

Accepteren betekent dat je je openstelt voor de waarheid, de feiten, de realiteit, wat het ook is. Je hoeft het niet fijn te vinden, maar je staat de realiteit toe zoals die nu is. Acceptatie betekent niet dat je passief wordt of je ergens helemaal aan overgeeft. Je accepteert bijvoorbeeld dat je relatie er slecht aan toe is, je angst (straks gaat het mis en wat dan) en verdriet. Maar je kijkt ook naar wat heilzaam is, misschien voor de relatie, maar in ieder geval voor jou. Sporten is bijvoorbeeld heilzaam, huilen ook, of je hart luchten. Of je leert iets wat je relatie verder kan helpen (bijvoorbeeld van een coach). Acceptatie is het startpunt voor goede keuzes, geluk, helen, innerlijke vrede en wijsheid.

Waarom we niet willen accepteren

Onaangename situaties en gevoelens zijn inherent aan leven, dat weten we. Maar we zijn gewend om bezig te zijn het aangenaam te krijgen of houden, dat doen we van nature. Door de evolutie is alles wat onprettig voelt, niet alleen fysiek maar ook emotioneel, een teken dat we in actie moeten komen. Pijn, ook emotionele pijn, wordt door onze geest opgevat als iets bedreigends en een signaal dat er iets moet gebeuren. Dat is ook goed, het helpt ons stand te houden, dingen te veranderen die niet goed zijn. Dit evolutionaire systeem heeft ervoor gezorgd dat we als soort nog steeds bestaan. Dus hoezo accepteren?

Misschien ken je deze uitspraak over acceptatie:

Verander wat je kunt veranderen
Accepteer wat je niet kunt veranderen
En ontwikkel de wijsheid om het verschil te zien

Accepteren, wanneer?

In het algemeen merk ik dat mensen die bij mij komen twee dingen doen. Ze proberen iets te veranderen, maar op een manier die niet werkt (als het wel werkte hadden ze mijn hulp niet nodig). Dan help ik ze hun aanpak aan te passen. Vaak vraagt ook dit om acceptatie: acceptatie van waar je nu staat, dat het tijd kost om iets nieuws te leren, of van angst: lukt het me wel, wat eng om het (zo) te doen.
Of klanten vechten tegen iets wat een voldongen feit is, maar willen dat niet onder ogen zien. Natuurlijk wil je niet te snel opgeven. Maar hoe naar het ook is, soms kun je iets niet veranderen. Doorzettingsvermogen is dan een valkuil. Je loopt in een tunnel die nergens naar leidt. Dan is je taak om de waarheid onder ogen te zien en te leren accepteren: het verlies, de pijn, alles wat erbij komt kijken. Dat helpt ook om te bepalen hoe je verder wilt en kunt. Maar misschien is jouw vraag: maar wanneer weet je dat je iets niet kunt veranderen? Dat kun je alleen zelf bepalen. Daarover straks meer.

Acceptatie geeft ontspanning

Mindfulness kan helpen bij acceptatie. Mindfulness gaat om het aandacht geven aan dat wat er nu is, zonder oordeel. Dus ook aandacht aan wat er niet goed zit, of pijnlijke gevoelens. Weerstand tegen wat er is, is brandstof voor het ongemak. Het voegt extra lijden toe, het geeft spanningen. Je hoeft de realiteit niet fijn te vinden, maar het is er al, ertegen vechten is niet prettig en niet helpend. Het niet-oordelen van mindfulness maakt het accepteren wat makkelijker; oordelen maken de situatie nog pijnlijker. Ook het weglaten van oordelen over jezelf, wie jij bent, jouw rol, voorkomt dat het zwaarder wordt dan het al is.

Als je twijfelt of je moet accepteren

Als je twijfelt of je nog je best moet doen om iets te verbeteren, of accepteren dat dit niet kan is het devies: begin bij het nu. Sta stil bij de twijfel, het niet-weten. Hoe is dat voor je, hoe voel je je daarbij? Misschien voel je afkeer, onzekerheid, angst, verdriet, of frustratie, boosheid. Begin met dat erkennen en toelaten. Dat opent de poort naar meer inzicht. Als je al lang in een situatie zit, in een slechte relatie, baan, of wat dan ook, dan kan het zijn dat je het echt niet ziet. Je bent dan als de kikker in de pan met water dat steeds heter wordt: versuft, in de war, gestresst. Dan helpt het om begeleiding te zoeken. Ik kan je coachen, en als er veel stress is kan een individueel mindfulness/coachingtraject jou verder helpen.

Acceptatie geeft helderheid

Als je de situatie of iets in jezelf accepteert, kun je pas goed zien wat het is. Ook wat je zelf misschien niet goed hebt gedaan of je schaduwkant. Het is er toch al, je kunt er maar beter een helder beeld van hebben. Accepteren betekent ook dat je kunt gaan herdefiniëren. Je zelfbeeld, mensbeeld, het beeld van je situatie, van andere mensen, je relatie, relaties in het algemeen, of het leven. Je krijgt een ander, realistischer beeld. Niet mooier, maar wel echter.

Accepteren dat het onaangename ook bij het leven hoort, zorgt dat je meer ontspannen en bewuster in het leven staat. Je kunt beter relativeren, hoeft geen masker op, en kunt meer genieten van wat wel goed is. We hebben maar deels controle over onze levens en onszelf.

Accepteren helpt wonden helen

Als je een innerlijke wond hebt opgelopen, kan dat helen. Het kan gevoelig blijven, maar wel minder pijn gaan doen. Dat zie je ook bij verlies, bij rouw: er blijft een gemis, maar het wordt wat minder pijnlijk en gaat meer naar de achtergrond. Door niet te accepteren, kom je niet verder. Het proces stagneert. Maar gun jezelf de tijd.

Acceptatie betekent niet overgave aan lijden

Acceptatie betekent niet dat je in je verdriet blijft hangen, je eraan overgeeft. Het betekent ook niet dat je passief wordt. Je kunt accepteren én onderzoeken wat heilzaam voor je is op de lange termijn. De pijn verdoven werkt bijvoorbeeld wel even, maar niet op de lange termijn en is dus geen goede strategie. Wat bijvoorbeeld wel heilzaam is, is erover praten met iemand bij wie je je veilig voelt. Dan geef je het ruimte. Of iets leuks doen als je merkt dat je in een negatieve spiraal zit, dan leid je jezelf af. Afwisselend de pijn ruimte geven en jezelf er vanaf leiden, geeft veerkracht, dat helpt je er doorheen.

Hoe accepteren: een oefening

1 Acceptatie begint met herkennen van niet-accepteren

Sta eens stil bij wat je niet accepteert? Herken hoe je dingen niet accepteert. Boosheid, vermijding, starheid en zelfkritiek zijn meestal tekenen van niet-accepteren. Wat accepteer je niet? Iets aan je lichaam, een eigenschap, iets bij je partner of familie? Iets wat je in het verleden hebt gedaan of gezegd? Een besluit waar je nu spijt van hebt? Om van deze blog te leren, helpt het om nu iets concreets te kiezen waarvan je wenst dat het anders was. Maak er een korte zin van, bijvoorbeeld: mijn relatie is slecht, het gaat niet goed met mijn kind, ik verlies steeds mijn zelfbeheersing, ik ben oud aan het worden, mijn knie wordt niet meer beter, mijn band met mijn moeder is niet goed, mijn werk is niet leuk, ik ben werkloos, of heb te weinig geld.

2 Kijk hoe het is om dit feit te bezien vanuit acceptatie.

Vul in de volgende regels jouw zin (in gedachten) in:

– Het is waar dat…..

– Ik zie dat……

– Ik wil met mijn hele hart dat … niet het geval was, maar het is wel zo.

– Ik geef mijn weerstand op tegen …..

3 Probeer je te openen

Voor hoe het is, voor het ongemak of de pijn die je erbij voelt. De angst, het verdriet, wat dan ook. Probeer daar vriendelijk bij aanwezig te zijn, zoals een heel aardig persoon er voor jou zou zijn, met respect, kalmte en vriendelijkheid.

4 Waardeer wat acceptatie je geeft

Voel ook hoe het lichaam ontspant bij acceptatie. Hoe de onrust in je hoofd wegebt. En waardeer de rust, ontspanning of vrede die je voelt als je accepteert, als je stopt met vechten, je weerstand opheft. Misschien voel je je zelfs bevrijd.

5 Acceptatie is een proces

Het kan zijn dat er opnieuw weerstand, niet-accepteren, ontstaat. Dan kun je de oefening herhalen.

Note: de laatste oefening is van neuropsycholoog en bestseller auteur Rick Hanson.